Nawozy z siarką – kiedy warto stosować je w nawożeniu upraw?

Siarka jest istotnym składnikiem pokarmowym, który wpływa na prawidłowy rozwój roślin oraz efektywność nawożenia azotowego. Jej niedobór może ograniczyć wykorzystanie azotu nawet wtedy, gdy jego dawka została właściwie obliczona. Znaczenie siarki rośnie szczególnie w intensywnych technologiach produkcji, w uprawach o wysokich wymaganiach pokarmowych oraz na stanowiskach narażonych na wymywanie składników. Nawozy z siarką warto więc uwzględniać w programie nawożenia przed pojawieniem się widocznych objawów niedoboru. O ich zastosowaniu powinny decydować potrzeby konkretnej uprawy, właściwości gleby, poziom nawożenia organicznego oraz zakładany plon.

Dlaczego siarka jest potrzebna roślinom?

Siarka uczestniczy w syntezie aminokwasów, białek i enzymów. Bierze również udział w przemianach azotu, dlatego dostępność obu składników jest ze sobą ściśle powiązana. Jeżeli roślina nie jest odpowiednio zaopatrzona w siarkę, zwiększanie dawki azotu nie musi prowadzić do poprawy wzrostu ani plonowania. Znaczenie siarki nie ogranicza się do ilości uzyskanego plonu. W zbożach składnik ten uczestniczy w kształtowaniu zawartości i jakości białka w ziarnie. W rzepaku jest potrzebny do tworzenia białek, tłuszczów oraz związków charakterystycznych dla roślin kapustnych. W uprawach bobowatych wspiera procesy związane z wiązaniem azotu atmosferycznego. Siarka powinna być zatem traktowana jako samodzielny element programu nawożenia, a nie jedynie jako dodatek do nawozów azotowych.

Kiedy wzrasta potrzeba nawożenia siarką?

Do roślin o największych wymaganiach wobec siarki należą rzepak i pozostałe gatunki z rodziny kapustowatych. Składnik ten ma również duże znaczenie w uprawie buraka cukrowego, roślin bobowatych, kukurydzy, ziemniaka oraz intensywnie użytkowanych użytków zielonych. Zboża pobierają mniej siarki niż rzepak, ale także mogą reagować na jej zastosowanie. Nawożenie jest szczególnie uzasadnione przy wysokich dawkach azotu, dużym potencjale plonowania oraz produkcji nastawionej na uzyskanie ziarna o określonych parametrach jakościowych. Ryzyko niedoboru siarki zwiększa się przede wszystkim na glebach lekkich, przepuszczalnych i ubogich w próchnicę. Dostępna dla roślin siarka siarczanowa może przemieszczać się w profilu glebowym, dlatego jej straty są większe po okresach intensywnych opadów. Niedobory częściej występują również:

• w gospodarstwach stosujących niewielkie ilości nawozów naturalnych,
• na stanowiskach o małej zawartości materii organicznej,
• przy wysokim planowanym plonie,
• po mokrej jesieni lub zimie,
• podczas chłodnej wiosny ograniczającej mineralizację,
• przy intensywnym nawożeniu azotowym.

Szczególnej uwagi wymagają pola, na których łączy się kilka czynników ryzyka, np. lekka gleba, brak obornika i uprawa rzepaku o wysokim potencjale plonowania.

Jak rozpoznać niedobór siarki?

Objawy niedoboru siarki mogą przypominać brak azotu. W obu przypadkach rośliny stają się jaśniejsze, rozwijają się wolniej i wytwarzają mniej biomasy. Różnica dotyczy przede wszystkim miejsca, w którym pojawiają się pierwsze zmiany. Azot jest łatwo przemieszczany ze starszych części rośliny do młodszych, dlatego jego deficyt najpierw uwidacznia się na starszych liściach. Siarka jest znacznie mniej mobilna. Jej niedobór częściej powoduje rozjaśnienie lub żółknięcie najmłodszych liści, podczas gdy starsze partie rośliny przez pewien czas pozostają zielone. W rzepaku można obserwować zahamowanie wzrostu, jasnozielone młode liście, słabszy rozwój pędów oraz zaburzenia kwitnienia i zawiązywania łuszczyn. W zbożach niedobór może prowadzić do blednięcia młodych liści, ograniczenia krzewienia i spowolnienia rozwoju łanu. Widoczne objawy oznaczają jednak, że brak składnika już wpływa na kondycję plantacji. Nawożenie lepiej planować wcześniej, uwzględniając wyniki analiz, historię pola, przedplon, nawożenie organiczne i potrzeby pokarmowe roślin.

Kiedy stosować nawozy z siarką?

Największe znaczenie ma zapewnienie dostępności siarki przed okresem intensywnego wzrostu i pobierania azotu. W uprawach ozimych podstawowym terminem jest początek wiosennej wegetacji. W rzepaku ozimym dostarczenie siarki razem z pierwszą dawką azotu wspiera odbudowę rozety, rozwój pędów oraz tworzenie organów generatywnych. W zbożach nawozy azotowo-siarkowe mogą być stosowane w pierwszej dawce wiosennej, szczególnie na stanowiskach o podwyższonym ryzyku niedoboru. W uprawach jarych siarkę można dostarczać przedsiewnie, a w zależności od rodzaju produktu również pogłównie. Termin powinien uwzględniać formę składnika, warunki wilgotnościowe i planowany podział nawożenia azotowego. Siarka siarczanowa jest dostępna dla roślin bez konieczności wcześniejszych przemian w glebie. Jednocześnie może być wymywana poza zasięg korzeni, dlatego na lekkich stanowiskach korzystniejsze bywa zastosowanie jej bliżej okresu największego zapotrzebowania lub podział dawki.

Nawóz azotowo-siarkowy czy magnezowo-siarkowy?

Dobór nawozu powinien wynikać z całego bilansu składników pokarmowych. Produkty zawierające siarkę nie są rozwiązaniami zamiennymi, ponieważ mogą jednocześnie dostarczać azot, magnez lub inne składniki. Jeżeli uprawa wymaga równoczesnego uzupełnienia azotu i siarki, praktycznym rozwiązaniem są nawozy azotowe z siarką. Jeden wysiew pozwala połączyć podstawową dawkę azotu z siarką potrzebną do jego prawidłowego wykorzystania. Przykładem jest Saletrosan 26 Plus , który zawiera 26% azotu całkowitego, w tym 7,3% w formie azotanowej i 18,7% w formie amonowej. Nawóz dostarcza również 32,5% rozpuszczalnego w wodzie trójtlenku siarki, co odpowiada 13% siarki. Może być stosowany przedsiewnie i pogłównie, m.in. w rzepaku, zbożach, kukurydzy, buraku cukrowym, ziemniaku, warzywach kapustnych i na użytkach zielonych. Jeżeli dawka azotu została już zaplanowana, a stanowisko wymaga uzupełnienia magnezu i siarki, można wybrać nawóz magnezowo-siarkowy. MacroSpeed Green zawiera 25% rozpuszczalnego w wodzie MgO, czyli 15% magnezu, oraz 50% rozpuszczalnego w wodzie SO₃, czyli 20% siarki. Nie wnosi dodatkowego azotu, dzięki czemu pozwala uzupełnić brakujące składniki bez zmiany przyjętego bilansu N. Szczegółowe informacje o jego zastosowaniu przedstawia wpis MacroSpeed Green – magnez i siarka zamknięte w granuli. Saletrosan 26 Plus sprawdzi się zatem wtedy, gdy rośliny potrzebują jednocześnie azotu i siarki. MacroSpeed Green odpowiada natomiast na potrzeby stanowisk wymagających uzupełnienia siarki oraz magnezu.

Jak obliczyć dawkę nawozu z siarką?

Dawkę nawozu należy ustalić z uwzględnieniem zapotrzebowania uprawy, przewidywanego plonu, zasobności gleby oraz ilości składników wnoszonych z innymi produktami. Nie powinna ona wynikać wyłącznie z ogólnego schematu przyjętego dla danego gatunku. Podczas obliczeń trzeba sprawdzić, czy zawartość została podana jako siarka elementarna S, czy jako trójtlenek siarki SO₃. Wartości te nie są sobie równe. Przykładowo 32,5% SO₃ w Saletrosanie 26 Plus odpowiada 13% S, natomiast 50% SO₃ w MacroSpeed Green odpowiada 20% S. Przy zastosowaniu 200 kg Saletrosanu 26 Plus na hektar do gleby zostanie wniesione:

• 52 kg azotu,
• 26 kg siarki.

Taka sama dawka MacroSpeed Green dostarczy:

• 50 kg MgO,
• 40 kg siarki,
• bez dodatkowej ilości azotu.

Przeliczenie składników na konkretną dawkę nawozu pozwala ocenić, czy produkt rzeczywiście odpowiada potrzebom stanowiska. Chroni również przed niezamierzonym zwiększeniem ilości azotu, magnezu lub siarki w całym programie nawożenia. Orientacyjne dawki Saletrosanu 26 Plus wynoszą 150–200 kg/ha w zbożach, 100–150 kg/ha jesienią i 200–400 kg/ha wiosną w rzepaku ozimym oraz 200–300 kg/ha w kukurydzy i buraku cukrowym. Ostateczna ilość nawozu powinna jednak uwzględniać kondycję plantacji, warunki glebowe i cały przyjęty bilans składników.

Jak dobrać odpowiedni nawóz z siarką?

Nawozy z siarką są szczególnie przydatne w uprawach o wysokich wymaganiach pokarmowych, przy intensywnym nawożeniu azotowym oraz na lekkich glebach ubogich w materię organiczną. Ich zastosowanie warto zaplanować odpowiednio wcześnie, aby składnik był dostępny przed okresem największego zapotrzebowania roślin. W Centrum Nawozów można dobrać produkt do całego programu nawożenia: nawóz azotowo-siarkowy, gdy uprawa potrzebuje obu składników, albo rozwiązanie magnezowo-siarkowe, gdy dawka azotu została już uwzględniona. Przy porównywaniu produktów warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę i masę nawozu, ale również na formę siarki, jej rzeczywistą zawartość oraz udział pozostałych składników pokarmowych.