Herbicydy z substancją czynną: tribenuron metylowy – kiedy warto stosować je w zwalczaniu chwastów?
Herbicydy zawierające tribenuron metylowy są stosowane do powschodowego zwalczania chwastów dwuliściennych w zbożach ozimych i jarych. Sprawdzają się szczególnie na plantacjach, gdzie występują chaber bławatek, mak polny, gwiazdnica pospolita czy samosiewy rzepaku. Substancja działa układowo, hamując wzrost chwastów, zanim pojawią się widoczne objawy ich zamierania. Przy wyborze środka należy uwzględnić skład zachwaszczenia, fazę rozwojową zbóż oraz termin planowanego zabiegu.
Kiedy tribenuron metylowy będzie dobrym wyborem?
Tribenuron metylowy znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie problemem są jednoroczne chwasty dwuliścienne. Najlepsze efekty uzyskuje się na młodych, intensywnie rosnących roślinach, zanim zaczną silnie konkurować ze zbożami o wodę, składniki pokarmowe i światło.
Substancja należy do sulfonylomoczników i jest klasyfikowana w grupie 2 według HRAC. Hamuje syntazę acetylomleczanową (ALS), enzym uczestniczący w wytwarzaniu aminokwasów niezbędnych do rozwoju chwastów. Po pobraniu głównie przez liście przemieszcza się do tkanek wzrostowych, zatrzymując dalszy rozwój roślin. Widoczne objawy, takie jak żółknięcie i zamieranie liści, pojawiają się stopniowo, często po około dwóch tygodniach.
Tribenuron metylowy nie jest przeznaczony do samodzielnego zwalczania miotły zbożowej, wyczyńca polnego ani innych chwastów jednoliściennych. Na polach z mieszanym zachwaszczeniem trzeba więc uwzględnić również środki działające na gatunki trawiaste.
Jakie chwasty zwalczają herbicydy z tribenuronem metylowym?
Zakres skuteczności zależy od preparatu, terminu aplikacji i gatunku chwastu. Szczególne znaczenie ma również faza rozwojowa roślin, ponieważ starsze chwasty mogą reagować słabiej.
W jesiennym odchwaszczaniu zbóż ozimych tribenuron metylowy może skutecznie ograniczać m.in.:
- chabra bławatka,
- gwiazdnicę pospolitą,
- jasnotę purpurową,
- mak polny,
- marunę bezwonną,
- rumianek pospolity,
- samosiewy rzepaku,
- tasznik pospolity i tobołki polne.
Fiołek polny, przetacznik perski i przytulia czepna mogą wykazywać średnią wrażliwość, dlatego przy ich dużym nasileniu sam tribenuron metylowy może nie wystarczyć.
Wiosną spektrum działania może wyglądać nieco inaczej. Przykładowo Toscana Top 75 WG, zawierający 750 g/kg tribenuronu metylowego, umożliwia zwalczanie wielu chwastów dwuliściennych w zbożach ozimych i jarych. W zabiegach wiosennych skutecznie ogranicza m.in. chabra bławatka, mak polny, gwiazdnicę pospolitą, samosiewy rzepaku oraz tasznik pospolity. Przytulia czepna i fiołek polny należą natomiast do gatunków średnio wrażliwych.
Na plantacjach z bardziej zróżnicowanym zachwaszczeniem można zastosować odpowiednio dobrany program ochrony oparty na kilku mechanizmach działania. Ważne, aby uwzględniał wszystkie dominujące gatunki, a nie tylko chwasty najbardziej wrażliwe na tribenuron metylowy.
Tribenuron metylowy jesienią czy wiosną - kiedy wykonać zabieg?
Tribenuron metylowy jest wykorzystywany w zabiegach nalistnych po wschodach zbóż. Jesienna aplikacja pozwala ograniczyć zachwaszczenie przed zimą, natomiast wiosenny oprysk jest przydatny po wznowieniu wegetacji lub w uprawach jarych.
Zakres stosowania zależy od preparatu. Dla Toscana Top 75 WG przewidziano następujące terminy i dawki:
| Uprawa | Termin stosowania | Dawka |
| Pszenica ozima, pszenżyto ozime, jęczmień ozimy, żyto ozime | Jesienią, BBCH 13-29 | 20 g/ha |
Te same zboża ozime |
Wiosną, BBCH 13-39 | 25 g/ha |
| Pszenica jara, jęczmień jary, pszenżyto jare | Wiosną, BBCH 13-39 | 20 g/ha |
W wymienionych uprawach dopuszczony jest maksymalnie jeden zabieg w sezonie wegetacyjnym. Podane wartości dotyczą Toscana Top 75 WG i nie mogą być przenoszone na inne preparaty zawierające tribenuron metylowy.
Wybór terminu powinien uwzględniać przede wszystkim wielkość chwastów. Nawet jeśli faza rozwojowa zbóż pozwala jeszcze na wykonanie oprysku, starsze rośliny mogą być trudniejsze do zwalczenia. Najkorzystniej przeprowadzić zabieg, gdy chwasty aktywnie rosną i znajdują się we wczesnych stadiach rozwoju.
Jak dopasować herbicyd do zachwaszczenia plantacji?
O wyborze herbicydu powinien decydować pełny skład zachwaszczenia, a nie wyłącznie obecność jednego gatunku. Na polach z przewagą chabra bławatka, maku polnego i gwiazdnicy pospolitej preparat oparty na tribenuronie metylowym może zapewnić odpowiednią skuteczność. Przy dużym udziale przytulii czepnej lub fiołka polnego potrzebne może być uzupełnienie ochrony substancjami o innym spektrum działania.
Gdy na plantacji występują jednocześnie chwasty dwuliścienne i miotła zbożowa, program ochrony powinien obejmować również herbicyd skuteczny wobec chwastów trawiastych. W takich warunkach herbicydy do ochrony zbóż należy dobierać z uwzględnieniem obu grup chwastów, aby nie pozostawić gatunków, które będą dalej rozwijać się po zabiegu.
Znaczenie ma również historia ochrony pola. Tribenuron metylowy należy do inhibitorów ALS, a powtarzanie herbicydów z grupy 2 HRAC może sprzyjać selekcji odpornych biotypów chwastów. Zmiana preparatu na inny środek o takim samym mechanizmie działania nie zapewnia skutecznej rotacji. W kolejnych sezonach należy więc uwzględniać substancje z innych grup HRAC oraz metody agrotechniczne ograniczające zachwaszczenie.
Na co uważać podczas stosowania tribenuronu metylowego?
Tribenuron metylowy najlepiej działa w warunkach sprzyjających aktywnemu wzrostowi chwastów. Niskie temperatury, susza oraz inne czynniki stresowe mogą spowalniać pobieranie substancji i ograniczać skuteczność zabiegu. Nie należy wykonywać oprysku na zboża osłabione przymrozkami lub innymi niekorzystnymi warunkami, jeżeli wyklucza to etykieta środka.
Ważna jest również jakość aplikacji. Ciecz użytkowa powinna równomiernie pokrywać liście chwastów, a zabieg należy zaplanować tak, aby uniknąć deszczu w okresie wymaganym do pobrania substancji. Dodatkowe adiuwanty i mieszaniny można stosować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego herbicydu.
Przy jesiennym stosowaniu tribenuronu metylowego na glebach zasadowych trzeba dodatkowo uwzględnić ochronę wód gruntowych. Dla Toscana Top 75 WG obowiązuje w takich warunkach ograniczenie stosowania środków zawierających tę substancję na tym samym obszarze do jednego zabiegu w ciągu trzech lat.
Właściwie dobrany herbicyd z tribenuronem metylowym pozwala ograniczyć zachwaszczenie dwuliścienne bez konieczności wykonywania zabiegu na silnie rozwinięte chwasty. Najważniejsze jest rozpoznanie gatunków występujących na polu, dopasowanie środka do ich wrażliwości oraz przestrzeganie terminu i dawki przewidzianej dla konkretnego preparatu.