Herbicydy z substancją czynną: chlomazon – kiedy warto stosować je w zwalczaniu chwastów?

Chlomazon to substancja czynna stosowana w herbicydach doglebowych, przede wszystkim do zwalczania chwastów we wczesnym okresie rozwoju upraw. Szczególne znaczenie ma w ochronie rzepaku ozimego, gdzie ograniczenie zachwaszczenia bezpośrednio po siewie pozwala zmniejszyć konkurencję o wodę, światło i składniki pokarmowe. Herbicydy zawierające chlomazon działają głównie na kiełkujące chwasty, dlatego o skuteczności zabiegu decydują termin aplikacji, przygotowanie stanowiska oraz wilgotność gleby.

Kiedy warto zastosować chlomazon?

Chlomazon sprawdza się przede wszystkim w zabiegach przedwschodowych, wykonywanych po siewie rośliny uprawnej, ale przed jej wschodami. Substancja jest pobierana przez kiełkujące chwasty i zakłóca proces powstawania barwników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania roślin. Charakterystycznym objawem jej działania jest bielenie młodych liści, a następnie zahamowanie wzrostu.
Największą zaletą stosowania chlomazonu jest możliwość ograniczenia zachwaszczenia, zanim chwasty zaczną silnie konkurować z rośliną uprawną. Ma to szczególne znaczenie w rzepaku ozimym, który podczas jesiennego rozwoju powinien zbudować odpowiednio silny system korzeniowy i rozetę liściową przed zimą.
Chlomazon nie służy natomiast do zwalczania silnie rozwiniętych chwastów. W takich warunkach konieczne jest zastosowanie herbicydu przeznaczonego do zabiegów nalistnych, dobranego do występujących gatunków.

Jakie chwasty zwalcza chlomazon?

Chlomazon jest szczególnie przydatny w ograniczaniu wybranych chwastów dwuliściennych występujących w rzepaku. Do gatunków, wobec których może wykazywać skuteczność, należą między innymi przytulia czepna, gwiazdnica pospolita, tasznik pospolity oraz tobołki polne.
Zakres działania zależy jednak od konkretnego preparatu. Herbicydy zawierające sam chlomazon mogą mieć węższe spektrum niż środki wieloskładnikowe, w których inne substancje czynne uzupełniają jego działanie.
Przy planowaniu ochrony warto zwrócić uwagę na chwasty trudniejsze do zwalczania oraz gatunki jednoliścienne. Jeśli na polu występują miotła zbożowa, samosiewy zbóż, fiołek polny czy inne chwasty o zróżnicowanej wrażliwości, sam chlomazon może nie zapewnić wystarczającej ochrony. W takich warunkach odpowiednio dobrany preparat wieloskładnikowy pozwala objąć zabiegiem szerszą grupę gatunków.

Chlomazon w rzepaku - kiedy wykonać zabieg?

W rzepaku ozimym chlomazon stosuje się przede wszystkim bezpośrednio po siewie, przed wschodami roślin uprawnych. W zależności od preparatu zabieg wykonuje się w dniu siewu lub w ciągu kilku kolejnych dni. Dokładny termin określa etykieta konkretnego środka.
Przygotowanie stanowiska ma duże znaczenie dla skuteczności zabiegu. Przed aplikacją warto zadbać o:

• równomierną głębokość siewu - nasiona rzepaku powinny być dokładnie przykryte warstwą gleby,
• wyrównaną powierzchnię pola - duże bryły ziemi mogą utrudniać równomierne rozprowadzenie herbicydu,
• odpowiednią wilgotność gleby - umiarkowana wilgotność sprzyja pobieraniu substancji przez kiełkujące chwasty,
• precyzyjne wykonanie oprysku - należy unikać nakładania się cieczy na uwrociach i sąsiednich przejazdach.

Na skuteczność chlomazonu wpływa również przebieg pogody po zabiegu. Długotrwała susza może ograniczać działanie herbicydu doglebowego, natomiast intensywne opady zwiększają ryzyko przemieszczania substancji w głąb gleby. Szczególnej ostrożności wymagają stanowiska lekkie oraz plantacje, na których nasiona zostały umieszczone zbyt płytko.

Chlomazon samodzielnie czy w preparacie wieloskładnikowym?

Chlomazon należy do grupy 13 według klasyfikacji HRAC. W herbicydach wieloskładnikowych jest łączony z substancjami o innych mechanizmach działania, co pozwala rozszerzyć zakres zwalczanych chwastów. Takie połączenie jest przydatne szczególnie na stanowiskach, gdzie obok gatunków dwuliściennych występują również chwasty jednoliścienne.
Przykładem jest Myvero 424 EC, zawierający 24 g/l chlomazonu i 400 g/l petoksamidu. Obie substancje działają doglebowo, ale w odmienny sposób. Chlomazon ogranicza powstawanie barwników niezbędnych do rozwoju chwastów, natomiast petoksamid zaburza procesy związane z syntezą długołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Połączenie tych substancji pozwala ograniczać m.in. przytulię czepną, gwiazdnicę pospolitą, jasnoty, tasznik pospolity oraz chwasty jednoliścienne, w tym miotłę zbożową i wiechlinę roczną.
W rzepaku ozimym Myvero 424 EC stosuje się bezpośrednio po siewie, najpóźniej do 3 dni. Zalecana dawka wynosi 2,5-3,0 l/ha, przy ilości wody 200-300 l/ha. W sezonie wegetacyjnym wykonuje się maksymalnie jeden zabieg. Parametry te dotyczą konkretnego preparatu i nie powinny być przenoszone na inne herbicydy zawierające chlomazon.

Co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo stosowania chlomazonu?

Chlomazon działa w warstwie gleby, w której kiełkują chwasty. Dlatego podstawowe znaczenie ma równomierne rozprowadzenie cieczy opryskowej i zachowanie właściwych warunków wilgotnościowych. Na dobrze przygotowanym stanowisku substancja może skutecznie ograniczyć wschody chwastów już od początku rozwoju rzepaku.
Należy jednak uwzględnić możliwość przemieszczania się herbicydu w glebie. Intensywne opady po zabiegu, bardzo lekkie stanowiska lub zbyt płytki siew mogą zwiększać ryzyko przebarwień roślin uprawnych. Charakterystycznym objawem kontaktu rzepaku z nadmierną ilością chlomazonu jest przejściowe bielenie liści. Przy silniejszym uszkodzeniu może dojść również do zahamowania wzrostu.
Znaczenie mają także warunki wykonywania oprysku. Chlomazon może przemieszczać się poza opryskiwany obszar, dlatego należy ograniczać znoszenie cieczy i przestrzegać zaleceń dotyczących temperatury, wiatru oraz stref ochronnych.
Wybierając herbicydy do zwalczania chwastów, warto uwzględnić spektrum działania preparatu, jego formulację i wymagania dotyczące gleby. Przy dużym zróżnicowaniu zachwaszczenia odpowiednio dobrany herbicyd wieloskładnikowy może zapewnić szerszą ochronę niż środek oparty wyłącznie na chlomazonie.
Chlomazon jest szczególnie przydatny podczas przedwschodowej ochrony rzepaku ozimego. Pozwala ograniczać rozwój chwastów już na etapie kiełkowania, zanim zaczną konkurować z roślinami uprawnymi. Skuteczność zabiegu zależy przede wszystkim od właściwego terminu aplikacji, przygotowania gleby i dopasowania preparatu do gatunków chwastów występujących na polu.